Hemen zaude: Hasiera Dokumentazio Irekia Manualak Oinarrizko Segurtasuna Interneten Spyware - Programa espioiak
Dokumentu Akzioak

Spyware - Programa espioiak

Note: Return to reference manual view.

Interneteko segurtasuna oso kontuan hartu beharreko kontua da. Jarraian, horri buruzko hainbat nozio aurkituko dituzu.

1. Zer dira spyware programak, eta nola jarduten dute?

Spywarea zer den eta zer egin dezaken. Sarrera.

Zer dira spyware programak?

Pentsa ezazu norbait zure etxean sartu eta, zu konturatu gabe, egiten duzuna ikusten duela, nondik zabiltzan, zuri, zer interesatzen zaizun... eta informazio hori guztia besteen eskutan jartzen duela, haiek zurekin zer egin eta zer atera aztertzeko. Zure etxean sartu dena spyware programa da.

Spyware-ak gure sisteman erraz instalatzen diren eta gure datuak lapurtu eta sarean egiten ditugun mugimenduak jarraitzen dituzten programa txikiak dira.

Gero gure informazio hori gure datuak erabiliko dituzten interneteko enpresei bidaltzen dizkiete. “background” (bigarren mailan) moduan egiten dute lan , hor daudenaz konturatu ere ez egiteko, lehen sintomak hautematen ditugun arte.

Espia bat ordenagailuan sartutaNola sartzen dira gure ordenagailuetan?

  • Kode gaiztoa gure baimenik gabe kargatzen diguten Interneteko guneetan sartzen garenean (ActiveX, JavaScripts edo Cookie-ak).  
  • Birus batekin batera edo Troiako baten laguntzarekin.
  • Doako programetan ezkutatuta (Freeware), haien erabilera-baldintzak onartzean (ia beti ingelesez eta irakurtzen ez ditugunak), espioien baldintzak ere onartzen ditugu.

Zein informazio atera diezagukete?

Esaterako: zure posta elektronikoa eta pasahitza, IP eta DNS helbideak, telefonoa, herrialdea, bisitatzen dituzun orriak eta interesatzen zaizkizunak, haietan zenbat denbora ematen duzun eta zenbatetan itzultzen zaren eta zein jaisten dituzun, internet bidez zer erosten duzun eta zure kreditu-txartela edo bankuko datuak bezalako datu garrantzitsuagoak ere bai.

Askotan, aterako dizuten informazioa zure intereseko publizitatea bidaltzeko besterik ez da. Baina ez da beti izango horretarako. Pentsa zure kreditu-txartelaren datuak edukiz gero zer egin dezaketen.

Zein dira spyware ezagunenak?

AdSofware, Alexa, Cydoors, Gator, Web3000, Webhancer, CoolWebSearch, BlazeFind.Bridge, Xupiter, Hotbar, Kazaa etab....

2. Spyware bidezko kutsatzearen sintomak

Kutsatzearen bost sintoma nagusiak aipatuko ditugu.
  • Nabigatzailearen hasierako orria, errorea eta bilatzailea aldatzen da.
  • Pop-up-ak irekitzen zaizkizu alboetara, konektatuta ez bazaude ere eta nabigatzailea ireki ez baduzu ere. Gehienak pornografikoak.
  • Alexa, Hotbar, eta halako lekuen bilaketa-barrak ateratzen zaizkizu, kendu ezin dituzunak.
  • Nabigatzailearen erreminten barran ateratzen diren eta kendu ezin ditugun botoiak.
  • Sarean nabigatzea gero eta motelagoa da.

3. Ongi ezabatzeko oinarrizko pausoak

Zer egin zure etxean datuak lapurtzen dabilen pertsonaia hori botatzeko?
  • Merkatuan dauden spyware aurkako tresna nagusiak jaitsi edo eguneratu (aurrerago hitz egingo dugu horren inguruan).
  • "Sistema berrezarri" itzali (System Restore) Win ME eta XP sistemen kasuan.
  • Sistema “Segurtasun moduan” abiarazi sistema.
  • 4- spyware aurkako tresnak erabili eta han dauden ezezagunak ezabatu.
  • 5- “Disk Cleaner”-a erabili, cookie-ak eta behin behineko artxiboak kentzeko.
  • Sistema modu normalean abiarazi.
  • Sareko antibirusen bat pasatu.
  • 4 eta 5 urratsak errepikatu modu normalean.
  • Arazoa desagertu dela egiaztatu.
  • Zure sistemako parasitoak kendutakoan, zure antibirusa beti eguneratua edukitzea eta beste sistema batzuekin osatzea gomendatzen dizugu; horretarako, spywarearen aurkakoren bat (aurrerago ikusiko ditugu batzuk), eta suebakiren bat (Outpost Firewall edo Zone Alarm) instalatzea da egokiena (firewallen atalean hitz egingo dugu haietaz ere)
  • Interneten asko bazabiltza, Ad-Aware SE bezalako programak erabiltzea gomendatzen dizugu, eguneratzeak bilatzeaz eta astean behin sistema eskaneatzeaz gain.
Kendu diogu gure ordenagailuari zabor mordoa.

4. Doako AVG spywarekontrakoa instalatzea

AVG biruskontrakoaren laguna gomendatuko dizugu: AVG Anti-spyware

Egun, http://free.grisoft.com/doc/download-free-anti-spyware/us/frt/0 helbidean jaits dezakezu.

Doakoa aukeratuko dugu, baina beste bertsioren bat nahi izanez gero, ordaindu beharko duzue.
AVG aukerak

Programa jaistea eta erabiltzailearen eskuliburua jaistea aukeratzeko orri batera eramango gaitu. Programa jaisteko:
Jeisteko aukera

Ingelesez ongi ulertzen baduzu, erabiltzailearen eskuliburua ere jaistea gomendatzen dizugu

Jaitsitakoan, hura exekutatuko dugu instalatzeko:

Deskargak

Instalatzen hasi eta hurrengoari emango diogu. Espioien aurkako AVG-aren bertsio murriztua instalatzen ari garela esango digu eta 30 egunean, funtzionaltasunak minimoak izango direla.


Lizentzia onartuko dugu.


Non instalatu adieraziko dugu. Non instalatu aldatu nahi izanez gero (arrazoiren bat ez baduzu, ez aldatu), hemen egin dezakezu:



Ondorengoa onartu:


Bukatu dugu instalatzen. Orain programa abiaraztea eskatuko diogu:

Hasierako pantaila. Bi aukera daude gorriz.

  • Azken eguneratzea: Inoiz ez. Antibirusak noizean behin eguneratu behar diren bezala, Espioien kontrakoekin ere berdin egin behar dugu. Horrekin adierazten digu inoiz ere ez dugula eguneratu eta azken mehatxuetatik babesteko ezinbestekoa dela. Orain eguneratu sakatu:


Espioien kontrakoen eguneratze pantaila. Lehenengo sinadurak eskuz jaisteaz gain, programari sinadura bertsio berriak dauden begiratzea (automatikoki) adierazten diogu.

Lehenengo aldian, hauxe adierazi behar diogu: EGUNERATZEN HASI



Espioien kontrakoa eguneratutakoan, oraindik ere abisu bat dugula ikusiko dugu. Zergatik? Oraindik ez dugu ekipoa aztertu. Komeni da ORAIN AZTERTZEA:


Aztertzeko modu mordoa dugu. Hauxe aukeratuko dugu: SISTEMAREN AZTERKETA OSOA

Azterketa hasiko da.

Emaitza bezala, aurkitu dituen arazoak erakutsiko dizkigu. Identifikatu diren elementu bakoitzarekin zer egin alda daiteke. Onena, programak lehenetsita duen ekintza burutzea da. EKINTZA GUZTIAK BURUTU sakatuko dugu.


Hori da dena. Softwareak aukera asko ematen ditu, begiratzen joan eta ulertzen saiatu.


Gomendatu IMH

Google iragarkiak
Zerikasi
Zerikasi: Bizitza osoan zeharreko ikaskuntza
Eusko Jaurlaritza: Hezkuntza, Unibertsitate eta ikerketa zaila
Gure Proiektua CAN-en
can-logo-derecho-eusk.gif
Kontaktua

IMH Sare Sozialetan
Jarraitu guri Twitter-en Jarraitu guri Facebook-en Jarraitu guri Tuenti-n Jarraitu guri Linkedin-en Jarraitu guri YouTube-ko kanalean Jarraitu guri Flickr-en Jarraitu guri SlideShare-n
Txandakako Ingeniaritza Sare Sozialetan
Jarraitu guri Twitter-en Jarraitu guri Facebook-en Jarraitu gure Youtube kanala Jarraitu guri Tuenti-n Follow us on Flickr Follow us on Picasa