Hemen zaude: Hasiera Dokumentazio Irekia Manualak Oinarrizko Segurtasuna Interneten Sistema eragileak Zer da Sistema Eragilea?
Dokumentu Akzioak

2.1. Zer da Sistema Eragilea?

Maila bat gorago
Sistema eragilea: ordenagailua pizten duzunean, kargatzen hasten da....

Gainerako guztiak funtzionatzeko behar duen funtsezko pieza dela esan dezakegu.

Hainbat motatako sistema eragileak daude.
Gehien erabiltzen direnak honako hauek dira:

Logo macintoshApple Macintosh (Mac esaten zaiona eta sagar formako logotipoa duena (apple).

1984ko urtarrilean atera zuten modu ofizialean, eta 2.495 dolar balio zituen orduan. Erabiltzaile askok GUI baten bidez (Graphic User Interface – Erabiltzailearen Interface Grafikoa) zebilela ikusirik, ordura arte erabiltzen zituzten komando lerroetara ohiturik, jostailutzat hartu zuten. Hala ere, Mac-ak maila grafikoan aitzindaritza hartu zuen mundu osoan.

Logo windowsMicrosoft Windows

Microsoft Corporation enpresak garatutako jabego sistema eragileen familia da, Bill Gatesek eta Paul Allenek sortua. Guztiak daude erabiltzailearen interface grafikoan oinarrituta, leihoen paradigman hain zuzen ere. Hortik dator bere ingelesezko izena (windows = leihoak). Orain arte atera diren Windows-en bertsioak bi norabideri jarraitzen diete; azkenean, bakar batean batzen direnak, Windows XPn. Horietako lehenak, sistema eragilearen itxura zuen oraindik, baina MS-DOSean exekutatzen zen.
Egun, Windows Vista ere badago, baina gure ustez, arazo gehiegi ditu oraindik, eta nekez izango da gehienek erabiltzeko sistema eragilea. Momentuz, gida sortu denean behintzat (2007ko azaroa), Windows XP-arekin jarraitzea gomendatzen dugu.

Logo linuxGNU/Linux

1991n agertu zen Linux-en nukleoaren lehenengo bertsioa. Linus Torvaldek eta hainbat kolaboratzailek sortu zuten Internet bitartez. Unix Sisteman oinarritzen da, hasieran komando moduan lan egiten zuen sistema, MS-DOSaren antzera. Gaur egun, leihoak ditu, KDE, GNOME eta beste askoren zerbitzari grafikoari eta leihoen kudeatzaileri esker. GNU/Linux-ek atera berri du leihoak 3D ingurunera bihurtzen dituen aplikazio bat ere, Beryl, esaterako. Linuxa modu ikusgarri eta atseginean erabiltzea lortzen da.

Segurtasunaren aldetik, ez du zerikusirik Microsoft Windows-en sistema eragileekin. Guretzat Linux Windows baino asko askoz ere seguruagoa da.

Ikastaro honetan Windows-en segurtasuna aztertuko dugu

Linuxek eta Mac-ek gero eta jarraitzaile gehiago eduki arren, etxeko erabiltzaile gehienek Windows erabiltzen dute oraindik.

Gainera, Windows, segurtasunaren hutsunea da berez; beraz, segurtasunaren gaiak Windowsen hartzen du garrantzi handiena. Ez dugu esango Linux edo Mac-a baduzu segurtasunik  behar ez duzunik, baina Windows baduzu ezinbestekoa dela bai. Baina, Windows-arentzat esango dugun guztia Linuxen eta Mac-en erabili ahal izango da (beste programa batzuk erabiliko dira babeserako, baina ideia bera da).

Sistema eragileen inguruko informazio gehiago


Sistema Eragilea zer den azaltzen duen informazio gehiago irakurri nahi izanez gero, hemen duzu wikipedian Sistema Eragileari ematen zaion definizioa
( erderaz : wikipedian Sistema Eragileari ematen zaion definizioa.)
eta  Sistema Eragileen Historia (erderaz)


Gomendatu IMH

Google iragarkiak
Zerikasi
Zerikasi: Bizitza osoan zeharreko ikaskuntza
Eusko Jaurlaritza: Hezkuntza, Unibertsitate eta ikerketa zaila
Gure Proiektua CAN-en
can-logo-derecho-eusk.gif
Kontaktua

IMH Sare Sozialetan
Jarraitu guri Twitter-en Jarraitu guri Facebook-en Jarraitu guri Tuenti-n Jarraitu guri Linkedin-en Jarraitu guri YouTube-ko kanalean Jarraitu guri Flickr-en Jarraitu guri SlideShare-n
Txandakako Ingeniaritza Sare Sozialetan
Jarraitu guri Twitter-en Jarraitu guri Facebook-en Jarraitu gure Youtube kanala Jarraitu guri Tuenti-n Follow us on Flickr Follow us on Picasa