9.3. PC zombie-ak

“Zombie”ak software kaltegarriak (“malware”) hartutako ordenagailuak dira, gaizkileei haiek nahi duten bezala eta edozein lekutatik erabiltzea ahalbidetzen dietenak, birusak banatzeko, spam-a bidaltzeko eta web guneak erasotzeko.
Egunez egun, gero eta ordenagailu zombie gehiago dago eta zure ordenagailua halako bat izan daiteke.

Badira milaka gaizkile-sare, spammers-ei (nahi ez den posta mordoa bidaltzen duten enpresei) eta web guneen aurkako erasoak antolatzen dituztenei milaka ordenagailutarako sarrerak saltzen dizkietenak.

Zombie sare horien erruz lortu da pertsona arrunten helbideetatik zabor-posta ugari iristea. Interneteko erabiltzaileen ordenagailuetatik jasotzen dugun spam hori guztia haien ordenagailua urrutitik manipulatzen ari diren pertsonen ordenagailuetatik bidaltzen dituzte.

NOLA HARTZEN DITUZTEN

Malwarea duen Interneten hedaketa bidez (kode maltzurra duen softwarea).

Programa horietako batek ordenagailu horietan sartzea lortzen duenean (esaterako, segurtasuna eguneratu ez duena...), ekipoaren kontrola hartu eta erasotzailearen aginduen zain gelditzen dira. Agindua Internet bitartez iristen denean, Zombi-a iratzarri eta erasoa abiarazten du edo spam-a bidaltzen hasi.

Horrela erabiltzen dira – doan eta erabiltzaileak ezer ere ez jakin gabe – ekipoen konputu-ahalmenak eta  internetera konektatzeko gaitasuna.

Ordenagailuak akatsak zuzendu gabe dituenean Windowsen edo Internet Exploreren, malwarea automatikoki sartzen da. Nahikoa da erabiltzailea internetekin konektatua egotea hainbat segundoz, softwareak etengabe zeharkatzen baitu sarea erasotzeko ordenagailuen bila (zenbait birus ere horrela sartzen dira).

Berez irekitzen den leihoan klik egiten dugunean ere sar daitezke edo posta elektronikoz jaso dugun artxibo erantsia irekitzen dugunean, nahiz leku fidagarriak ez direnetatik programak jaisten direnean.

NOLA BABESTU

Hemen dituzu zenbait jarraibide zure ordenagailua babesten saiatzeko:

• Sistema eragilea, nabigatzailea eta Microsoft-en beste programak eguneratuta izatea (sistema horren Windows Update tresnaren bitartez).
• Hainbat erabiltzaile kontu irekitzea Windows XP-n,  eta nabigatzeko zenbait pribilegio erabiltzaile gutxi batzuei murriztea. Horrela, haurrek ez diote gaizkileari atea irekiko, nabigatzeko duten ohiturekin.
• Jatorri ezezaguna edo susmagarria duten mezuak ez ireki.
• Helduen lekurik ez bisitatu, doan direnak gehienbat.
• Posta kateetan ez parte hartu.
• Firewall-a instalatu edo aktibatu: Windows XP-k badu oinarrizko bat eta badaude doako asko sarean ere bai (komeni da bat bakarrik edukitzea modu aktiboan).
• Birusen kontrako programa eguneratuta eduki.

Next: Amaierako laburpena Previous: Keylogger