Hemen zaude: Hasiera Dokumentazio Irekia Manualak Oinarrizko Segurtasuna Interneten Nabigatzailea eta posta bezeroa
Dokumentu Akzioak

Nabigatzailea eta posta bezeroa

Note: Return to reference manual view.

Interneteko segurtasuna oso kontuan hartu beharreko kontua da. Jarraian, horri buruzko hainbat nozio aurkituko dituzu.

1. Internet Explorer eta Outlook Express

Zergatik ez ditugu gomendatuko.

Internet Explorer: interneten ibiltzeko erabiltzen den programa. Nabigatzailea. Internet Explorer Microsoft Windows sistema eragilea dakarren ordenagailu guztietan dago instalatuta. Gaur egun (2007ko azaroa), 7. bertsioa erabiltzen da.

Outlook Express: Microsoft konpainiaren posta bezeroa.

Zergatik ez ditugun gomendatzen:

Segurtasun posta-zerrenda batean sartzen bazara, egunean bi programa horietako batean segurtasun-akats LARRIA dagoela ikusiko duzu, batez beste, gutxienez.

Unix-en akats-kopurua antzekoa da (ez pentsa Unix-ek ez duenik). Baina desberdintasuna da Windowsen akatsak bi programa horietan bakarrik izan ohi direla (IE + Outlook) eta sistema eragilean ere bai.
Egiaztatu ahal izan dugunez, Outlook-a birus-iturri izugarria da.

Bi erreminta horiek, gaur egun, jipoi handia jasotzen ari dira beste programa batzuetatik. Horiek erabiltzaile askorentzat ohiko programa bihurtzen ari dira. Hona hemen adibide batzuk:

2. Segurtasun handiagoko beste aukera batzuk: Mozilla Firefox + Mozilla Thunderbird

Internet Exploreren ordez Mozilla Firefox erabil daiteke eta Outlook Expressen ordez Mozilla Thunderbird.

Mozilla Firefox eta Mozilla Thunderbird programek abantaila argiak dituzte Internet Explorer eta Outlook Express programen aldean:

  • Segurtasun handiagoa dute (nahiz eta konpondu beharreko bug-ak edo erroreak eduki).
  • Plataforma anitzerako balio dute: ez daude sistema eragileari lotuta, independenteak dira. Windows-en, Linux-en... edozein bertsiotan instalatzea badago.
  • Ez dira Microsoft
  • Software libreak dira, bugei azkar erantzuten dietenak, ez hilean behin.
  • Hainbat hizkuntzatan daude. Gazteleraz, euskaraz... jaits ditzakegu
  • Kalitate handiko softwareak direla gogoan izan behar dugu.

Jaitsi softwarea nahi duzun hizkuntzan

3. Mozilla Firefox nabigatzailea

Mozilla Firefox-aren ezaugarriak:

Fitxa bidezko nabigazioa

Programaren leiho bakar batean  orri bat baino gehiago ireki daitezke aldi berean ,eta batetik bestera erlaitz (edo fitxa) bidez mugi zaitezke. Horrela, errazago nabiga dezakezu, eta modu antolatuago batean, ekipoko baliabide gutxiago erabiliz.

Berez irekitzen diren leihoen blokeatzailea (popup)

Firefox-ek berez irekitzen diren leihoen blokeatzailea dakar eta pertsonaliza daiteke; besterik adierazi ezean, edozein orriko leiho guztiak blokeatzen ditu. Gainera, kasu bakoitzean, berez irekitzen diren leihoen aurkako babes maila definitzea ahalbidetzen du.

Zein sistema eragiletarako dauden eskuragarri

Mozilla Firefox plataforma anitzeko nabigatzailea da, eta Microsoft Windows-en hainbat bertsiotan erabil daiteke, 98, 98SE, Me, NT 4.0, 2000, XP, Server 2003 eta Vista barne. Mac OS X eta GNU/Linux-ean oinarritutako eta X Windows leihoen sistema erabiltzen duten sistema eragileetan ere ongi dabil.

Hizkuntzak

Proiektuak Europako 22 hizkuntza hartu ditu, horien artean gazteleraeuskara?[25]. Hizkuntzak garrantzitsuak dira programa erabiltzen dutenek haien ama hizkuntza erabili ahal izateko. Erabiltzaile aurreratuek ingelesa erabil dezakete, baina gehienek nahiago dute norberaren hizkuntza.

4. Mozilla Thunderbird posta bezeroa

Posta elektronikoa seguruagoa, azkarragoa eta errazagoa bihurtu du. Orain, ondorengo funtzionaltasunak ditu: spam aurkako iragazki azkarrak, zuzentzaile ortografikoa, luzapenen euskarria...

Thunderbird pantaila

Thunderbird eta etiketakMezuen labelak

Thunderbird 2-ak mezuei “labelak” jartzea ahalbidetzen du, “Egiteke” edo “Garrantzitsu” deskribapenekin, esaterako. Zure labelak sortzea ere ahalbidetzen du, beharren arabera. Labelak, gordetako bilaketekin konbina daitezke eta mezuen ikuspegiekin, posta hobeto antolatzeko.

Bilaketa hobetua

Thunderbird 2-k bilaketa panela ere badu, erakutsitako mezuen artean bilaketak arintzen dituena. Thunderbird-ek bilaketa azkarra ere badu, bilaketa-hitzak idazten dituzun heinean emaitzak erakusten dituena.

Informaturik egon

Thunderbird 2 eguneratua izan da, iristen doazen mezu berrien igorlea, gaia eta mezuaren testua duen informazio gehiago eta garrantzitsuagoak ematen dituzten oharrak eskaintzeko. Thunderbirden oharrak horretarako iragazkia konfiguratuta baduzu iritsi den mezua zer karpetatan dagoen ikusi ahal izango duzu. Karpetek ere irekitzen den leiho bat edukiko dute karpeta horretako mezuen laburpena erakusteko.

ZURE POSTA SEGURUAGO BIHURTU ETA BABESTU

Iruzurraren aurkako babesa (phishing)

Phising adibidea
Thunderbird-ek erabiltzaileei informazio pertsonala eta isilpekoa eskatzen iruzur egiten saiatzen diren mezuak iristen direnean abisatzen du. Defentsaren bigarren lerro bezala, Thunderbird-ek mezu horren URL-a ez den beste batera eramaten saiatzen denean ere abisatzen dizu.

Pribatutasun handia

Thunderbird-ek erabiltzailearen pribatutasunarentzat zerbitzu hobetua eskaintzen du, eta baita urrutiko irudien aurkako babesa ere. Erabiltzailearen pribatutasuna ziurtatzeko, Thunderbird 2-ak, automatikoki blokeatzen ditu posta-mezuetan sartutako irudiak.

Zaborra botatzen

Mozillak Thunderbirden “zabor” karpeta ezagunak eguneratu ditu, zabor-posta ahazteko. Jasoko duzun mezu bakoitza Thunderbirden zabor-posta iragazkietatik pasatuko da. Mezu bat zaborra dela adierazten duzun bakoitzean, Thunderbirdek hori “ikasi” eta bere iragazkia hobetzen du; horrela, benetan garrantzitsuak diren mezuentzat denbora gehiago edukiko duzu. Thunderbird-ek zure posta hornitzailearen iragazkiak ere erabil ditzake zabor-posta zure sarrera-erretiluan ez sartzeko.

Kode irekia, seguruagoa

Thunderbirde-ren muinean, mundu osoko hainbat eta hainbat segurtasun aditu eta garatzaile sutsuk eta adituk aurrera daramaten kode irekiaren garapen-prozesua dago. Haien aditu aktibo eta gardenek produktu seguruagoak lortzea ahalbidetzen dute, erraz eguneratzen direnak, kanpoko eskaneatze-erabilera onenak eta segurtasun ebaluazio onenak ahalbidetzen dituztenak, segurtasun orokorra areagotzeko.

Eguneraketa automatikoa-ren pantailaEguneratze automatikoa

Thunderbird-en eguneratze automatikoen sistemak beti egiaztatzen du azken bertsioa erabiltzen ari zaren, eta segurtasun-eguneratze berri bat dagoenean abisatu egiten dizu. Segurtasun-eguneratze horiek txikiak dira (200KB – 700KB), behar duzuna bakarrik ematen dizute eta haiek jaistea eta instalatzea errazagoa egiten da. Eguneratze automatikoen sistemak Thunderbird-erako eguneratzeak eskaintzen ditu Windows-en, Mac OS X-en eta Linuxen, 30 hizkuntza baino gehiagotan.

Espero dugu zu konbentzitu izana eta, oraindik Thunderbird-a jaitsi ez baduzu, egin ezazu orain: deskargatu Thunderbird posta bezeroa.

5. Interneterako konexioa baduzu: Gmail

Ba al duzu beti interneterako konexiorik erabilgarri?

BAI erantzun baduzu, guk ez genuke zalantzarik izango. Gmail-ek posta elektroniko ikaragarria eskaintzen dizu!

G-mail zure posta-kontua sortzeko: SORTU ZURE GMAIL KONTUA

Gmail Logoa

G-mailen propietateak

  • Spam-aren kontrol ikaragarri ona du eta zuk erakutsi behar diozu sistemari spama den ala ez. Zurekin batera joango da ikasten.
  • 2G-ko postontzia du hasteko, doako postontzi handia.
  • Mezuen artean bilatzeko oso motor ona du. Ez duzu zertan jakin non jarri duzun, hitz bat idatzi eta gmailek aurkituko du.
  • Antibirusa dakar, erabiltzaileak ikusi ere egiten ez duena. Horrela, infektatuta dagoen edukiren bat eransten duzunean, antibirusa zure sistemara jaitsi aurretik kentzen saiatuko da. Kentzea lortzen badu, edukia ireki ahal izango duzu, bestela, erantsitako informazioa ezingo duzu ikusi. Era berean, bidaltzen duzun mezu batean badago birusa, birusa kendu arte, ez du mezua bidaliko. Eta birusa ezin bada kendu, mezua ez da bidaliko.

Ikastaro hau interneteko segurtasunaren ingurukoa da, beraz Gmail da gure posta elektronikorako sistema izateko hautagai nagusia.
Gainera, mezuak gero tokiko disko batera jaits daitezke Mozilla Thunderbird bezeroaren bitartez.


Gomendatu IMH
Zerikasi
Zerikasi: Bizitza osoan zeharreko ikaskuntza
Eusko Jaurlaritza: Hezkuntza, Unibertsitate eta ikerketa zaila
Gure Proiektua CAN-en
can-logo-derecho-eusk.gif
Kontaktua

IMH Sare Sozialetan
Jarraitu guri Twitter-en Jarraitu guri Facebook-en Jarraitu guri Tuenti-n Jarraitu guri Linkedin-en Jarraitu guri YouTube-ko kanalean Jarraitu guri Flickr-en Jarraitu guri SlideShare-n
Txandakako Ingeniaritza Sare Sozialetan
Jarraitu guri Twitter-en Jarraitu guri Facebook-en Jarraitu gure Youtube kanala Jarraitu guri Tuenti-n Follow us on Flickr Follow us on Picasa